Met pensioen. Schrikbeeld of mooie uitdaging?

Maakt u zich nu al zorgen over uw leven als gepensioneerde straks? Héél goed! Althans, dat vindt Berthold Gunster, geestelijk vader van het omdenken. We nemen u mee in zijn visie en andere manier van denken.

Wat gaat u doen met uw leven als u niet meer werkt? Een groot deel van de dag werd lang ingevuld met werk, collega’s en andere contacten. Straks zit u misschien wel vooral thuis, samen met uw partner. Er wordt verder niets meer van u gevraagd en u kunt het allemaal zelf invullen. De grote leegte dreigt… “Eigenlijk moet u hier al over nadenken als u veertig bent”, zegt Berthold Gunster. “Zie het als een uitdaging. De nieuwe situatie is een enorme kans om uzelf, uw relatie, uw hele leven opnieuw uit te vinden.  Onderzoek het, lach erom, ga samen zitten en herdefinieer de boel. Wie weet wordt u gelukkiger dan u ooit  was.”

Naar de Efteling

Berthold Gunster kijkt ‘anders’ naar het leven en haar uitdagingen, waarvan het pensioen er één is. Hij  noemt het omdenken. “Er zijn verschillende manieren om met problemen om te gaan. Oplossen, loslaten, louter waarnemen én omdenken. In dat laatste geval verandert u de feiten en de verwachtingen. Stel, u wilt naar de Efteling en het regent. Waarschijnlijk gaat u dan niet, want in de regen is er weinig aan. Maar u  kunt ook zeggen: ‘Hé, het regent en dus zijn er lekker korte rijen.’ Dan gaat u wel. Dat is omdenken: iets wat een tegenvaller lijkt te zijn zo omdraaien dat het een voordeel wordt.”

Neem het serieus!

Maar ja, een dagje Efteling is toch wel wat anders dan met pensioen gaan. Veel mensen vrezen het. Berthold: “Het is niet erg om ertegen op te zien, u ziet de feiten onder ogen, dat is verstandig. De feiten kunt u niet veranderen, dus bereid u voor. Neem het vooruitzicht serieus, dan zit u op het goede spoor.” Omdenken is iets anders dan positief denken, legt Berthold uit. “Er komen problemen aan. Dan heeft u twee opties: a) u doet er niets aan, dan verandert er niets. Of b) u doet er wél wat aan. U heeft vast wel verlangens die in de nieuwe situatie als gepensioneerde niet vervuld worden, zoals iets betekenen voor anderen, erbij horen, iets bijdragen. Wat kan helpen is die verlangens een naam geven. Schrijf ze op, praat er met anderen over, maak er een project van. Zoek vormen om uw verlangens te verwezenlijken. Word zzp’er, ga vrijwilligerswerk doen of laat u inzetten door organisaties die mensen met ervaring nodig hebben. Volg een cursus; van leren wordt ieder mens blij en het houdt u jong.”

Kwaaltjes

Dan is er nog een serieus probleem: kwaaltjes. Of kwalen. Ouderdom komt met gebreken. “Dat is  inderdaad een probleem. Lichamelijke ongemakken en ziektes kunt u vaak niet zelf oplossen. Ook simpel loslaten of omdenken werkt dan niet. Wat u wel kunt doen is stoppen met het vervelend vinden dát u een probleem heeft. Dan gaat de focus ervan af; dat helpt om er minder last van te hebben. Ik noem het de shitpunt regel. Oké, door die kwaal kan ik niet meer fietsen en kan ik niet meer genieten van een fietstocht of van een ritje naar de stad. Shit. Punt. Dat is niet leuk en het klinkt hard, maar zo is het leven. U kunt het beter accepteren en op zoek gaan naar andere manieren om te bewegen, zodat u uw bewegingsvrijheid behoudt en leuke dingen kunt blijven doen.”

Een mooie case

Tot slot nog een klassiek dilemma: veel gepensioneerden gaan op hun kleinkinderen passen. Maar wat als u dat niet ziet zitten? “Daar is maar één goede reactie op: nee zeggen”, doceert Berthold. “Vindt u dat moeilijk? Zie het dan als een mooie kans om wat assertiever te worden.” Het kan dus echt, genieten van ons pensioen? “Wie zegt dat genieten het doel van het leven is? Dat is voor iedereen anders. Betekenisvol zijn is veel fundamenteler. Misschien is dát wel wat ons pensioen zo waardevol kan maken.”

Wat het probleem ook is, u heeft altijd een keuze

Omdenken is denken in termen van mogelijkheden en niet van problemen. Het is een manier van denken   waarbij u kijkt naar de werkelijkheid zoals die is en wat u daarmee zou kunnen. U gebruikt in feite de energie van het probleem voor iets nieuws.

Berthold Gunster (60) is van origine theatermaker en regisseur. Hij verscheen op de planken met zijn Ja maar theatershow, over weerstand en verandering. ‘Omdenken’ werd zijn handelsmerk. Hij  schreef 13 boeken; zijn laatste heet 'Zoals verwacht loopt alles anders'.